De stikstofplannen van het kabinet zorgen voor onrust in Brabant. Dit zet zowel de veehouders als de Brabantse politiek onder spanning. Een vaak gehoorde reden waarom mensen zich tegen deze plannen keren is de vrees voor ‘kaalslag op het platteland’. Onder de Brabantse GroenLinks-fracties die dit stuk ondertekenden is juist brede steun voor de doortastende aanpak van minister Van der Wal. Eindelijk een minister die erkent dat herstel van onze natuur en milieu niet langer uitgesteld kan worden.

In het ED van 24 juni lezen we dat de provinciale coalitiefracties VVD, PvdA, D66 en GroenLinks achter de stikstofdoelen van het kabinet staan. De provincie is aan zet om concrete plannen te maken en dat biedt alle kansen om juist de gevreesde kaalslag, voor boeren en natuur, te voorkomen.

Vaak wordt gezegd dat GroenLinks minder boeren wil. Wij als GroenLinksfracties willen juist méér boeren, die eerlijk betaald worden, maar ook met minder dieren. We willen af van het industrieel houden van dieren met alleen een economisch doel. Het welzijn en gezondheid voor alle mensen, dieren en natuur in Brabant zal de gemene deler moeten zijn.

De eenzijdige aandacht door zowel de politiek als de boeren zelf, dat het opkopen van veehouderijen zowel de verwachte als gevreesde oplossing is, zorgt ervoor dat de kansen die er liggen voor natuur inclusieve kringlooplandbouw en nieuwe verdienmodellen onderbelicht blijven. GroenLinks wil juist geen kaalslag van het platteland. Laten we de kans aangrijpen om de landbouw weer in balans te brengen met wat ons volle, kleine land kan dragen. De water- en luchtkwaliteit, biodiversiteit en een gezonde leefomgeving gaan hierdoor eveneens verbeteren, wat belangrijk is voor alle Brabanders. 

Het wantrouwen van boeren is begrijpelijk: de overheid heeft te vaak loze beloftes gedaan, gebaseerd op wensdenken over de beschikbare milieuruimte. Daardoor is geïnvesteerd in niet bewezen technieken, die later vaak waardeloos bleken. Boeren hebben recht op snel duidelijkheid voor de lange termijn, broodnodig om de noodzakelijke keuzes te kunnen maken en investeringen te doen.

Daarvoor is realisme nodig. Er ontstaat pas weer ontwikkelruimte als de stikstofuitstoot aantoonbaar omlaag is gegaan. Boeren hebben er niets aan wanneer deze harde boodschap ontkend wordt. De hakken in het zand zetten, wat ook ZLTO doet, verlengt alleen maar de onzekerheid. Niet alleen de overheid heeft te vaak loze beloftes gedaan; dat geldt ook voor landbouworganisaties. De sector heeft, ondanks jaren van overleg en beloftes doen, de milieuproblemen onvoldoende aangepakt. Maar ook de verantwoordelijkheid van de banken hierin moet erkend en genomen worden.

De lokale GroenLinks-fracties vinden het belangrijk dat er zo snel mogelijk voor gezorgd wordt dat er voldoende coaches vanuit de provincie komen om boeren te begeleiden bij de noodzakelijke keuzes: extensiveren (waarvoor ze meer grond nodig hebben), omschakelen naar andere verdienmodellen of stoppen met een eerlijke ondersteuning vanuit de overheid.

Veel boeren willen verduurzamen, maar lopen vast in de bureaucratie. Ga naast hen staan, faciliteer en wijs de weg, maar wees ook eerlijk. In vee-dichte gebieden zal een fors deel van de intensieve veehouderij moeten verdwijnen. Natuur inclusieve bedrijven moeten we koesteren. De Brabantse ambitie om te groeien naar 15% biologische boeren in Brabant (we zitten nu slechts op een paar procent) is een ambitie waar GroenLinks blij mee is. Het is belangrijk dat er soepel om wordt gegaan met bestemmingsplannen wanneer landbouwbedrijven willen verbreden maar bijvoorbeeld recreatie, kleinschalig verblijf, natuurbeheer, een boerderijwinkel, zorg, opwek van duurzame energie of bosbouw. Zo behouden we een economisch en sociaal vitaal buitengebied. Uiteraard worden omwonenden hierbij betrokken.

Intussen is helder dat met luchtwassers, emissiearme stalvloeren en eiwitarm voer de reductiedoelen niet gehaald kunnen worden. Zij leveren veel minder emissiedaling op dan beloofd. Daarvan zijn de boeren nu de dupe, maar ook onze natuur en omwonenden. Het is te hopen dat in Den Haag ook op dit gebied het roer om gaat. Nieuwe technieken kunnen aan verduurzaming bijdragen, maar koppel daar dan wel realistische, niet commerciële, wetenschappelijk geteste emissieresultaten aan. Zet in op een toekomstbestendige, natuur inclusieve landbouw. Onder andere Toekomstboeren en Caring Farmers zijn inspirerende voorbeelden. Deze crisis biedt vooral ook een kans voor Brabant.

- De GroenLinks-fracties in Heeze-Leende, Eersel, Maashorst, Roosendaal, Geldrop-Mierlo, Bergen op Zoom, Den Bosch

Ton van der Vossen, Fractievoorzitter PvdA-GroenLinks Vught

GroenLinks-PvdA Bergeijk, GroenLinks-PvdA Nuenen, PRO Oisterwijk, GroenLinks/ PvdA Sint-Michielsgestel, PvdA-GroenLinks Halderberge, GroenLinks PvdA Etten-Leur 

De tekst is opgesteld door Sandra de Haan, waarna enkele mede-ondertekenaars daar nog aanvullingen op hebben gedaan.